به گزارش بامداد زاگرس آنلاین و به نقل از ایسنا : کودکی، دورهای سرشار از رشد، یادگیری و شکلگیری شخصیت انسان است، دورهای که باید در فضایی امن، همراه با محبت و حمایت سپری شود؛ با این حال، بسیاری از کودکان در گوشه و کنار جامعه، به جای تجربه آرامش و امنیت، با خشونت، تحقیر، بیتوجهی و سوءاستفاده روبهرو هستند. کودکآزاری یکی از آسیبهای اجتماعی نگرانکننده محسوب میشود که آثار آن تا سالها بر زندگی قربانیان باقی میماند و میتواند آینده فرد و جامعه را تحت تأثیر قرار دهد، آگاهیبخشی، آموزش خانوادهها و تقویت حمایتهای قانونی از جمله راهکارهایی است که میتواند در کاهش این معضل اجتماعی نقش مؤثری ایفا کند.
کودکان سرمایههای ارزشمند هر جامعه و امیدهای فردای آن هستند، آنان در سالهای نخست زندگی، بیش از هر زمان دیگری به محبت، امنیت، حمایت و آموزش نیاز دارند تا بتوانند استعدادها و تواناییهای خود را شکوفا کنند و به شهروندانی سالم، مسئولیتپذیر و موفق تبدیل شوند، با این حال در برخی موارد محیطی که باید مأمن آرامش و رشد کودک باشد، به بستری برای خشونت، بیتوجهی و آسیب تبدیل میشود، کودکآزاری یکی از تلخترین و نگرانکنندهترین آسیبهای اجتماعی است که سلامت جسمی و روانی کودکان را تهدید کرده و آثار مخرب آن تا سالها و حتی تا پایان عمر بر زندگی قربانیان باقی میماند.
کودکآزاری تنها به معنای وارد کردن آسیب جسمی نیست، بلکه هرگونه رفتار خشونتآمیز، تحقیر، تهدید، غفلت، محروم کردن از نیازهای اساسی و سوءاستفاده عاطفی یا جنسی را نیز در بر میگیرد، بسیاری از کودکانی که قربانی این رفتارها میشوند، توانایی بیان رنج و مشکلات خود را ندارند و در سکوت، آسیبهایی را تحمل میکنند که پیامدهای آن میتواند اعتمادبهنفس، روابط اجتماعی، وضعیت تحصیلی و سلامت روان آنان را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
امروزه کودکآزاری به عنوان یکی از چالشهای مهم اجتماعی در سراسر جهان شناخته میشود و مقابله با آن نیازمند همکاری خانوادهها، نهادهای آموزشی، سازمانهای حمایتی و دستگاههای قانونی است، افزایش آگاهی عمومی، آموزش مهارتهای فرزندپروری، شناسایی بهموقع موارد کودکآزاری و حمایت از کودکان آسیبدیده از جمله اقداماتی است که میتواند در کاهش این پدیده و ایجاد محیطی امنتر برای رشد و پرورش کودکان نقش مؤثری داشته باشد، از این رو، پرداختن به موضوع کودکآزاری و بررسی ابعاد مختلف آن، گامی مهم در جهت حفظ حقوق کودکان و تضمین آیندهای سالمتر برای جامعه به شمار میرود.
گاهی از گوشه و کنار ایران اخباری تلخ از کودکآزاری به گوش میرسد و احساسات عمومی در جامعه را جریحهدار میکند، اما پس از مدتی این مسئله در حجم اخبار به فراموشی سپرده میشود، باید این جلوگیری از وقوع چنین حوادثی در دستور کار اصلی دستگاههای متولی قرار بگیرد، شاید هنوز برخی افراد جامعه و والدین از مصادیق کودکآزاری آگاهی لازم را ندارند.
کودکآزاری چیست و چه نشانههایی دارد؟
مهرداد رضاپور، روانشناس کودک و نوجوان، در گفتوگو با ایسنا در خصوص مصادیق کودکآزاری، اظهار کرد: به طور کلی کودکآزاری فقط به معنای تنبیه بدنی نیست، در روانشناسی، پزشکی و حقوق، هر رفتار یا حتی ترک فعل، یعنی انجام دادن یا انجام ندادن کاری که سلامت جسمی، روانی، عاطفی و رشد طبیعی کودک را به خطر بیندازد، کودکآزاری محسوب میشود.
وی افزود: هر موضوعی که مداخله یا انجام ندادن آن بتواند منجر به آسیب به سلامت جسمی و روانی و همچنین رشد کودک شود، در زمره کودکآزاری قرار میگیرد.
این روانشناس کودک و نوجوان گفت: کودکآزاری میتواند مصادیق مختلفی داشته باشد، کودکآزاری جسمی شامل تنبیه بدنی مانند کتک زدن است، متأسفانه در برخی خانوادهها با تصور تربیت و اصلاح رفتار، کودک را تنبیه بدنی میکنند که این اقدام مصداق کودکآزاری است.
رضاپور ادامه داد: حتی در نوزادان و کودکان خردسال، تکان دادن شدید کودک نیز کودکآزاری محسوب میشود، زیرا ممکن است منجر به آسیب مغزی شود.
وی درباره کودکآزاری روانی یا عاطفی، بیان کرد: رفتارهایی که باعث از بین رفتن احساس ارزشمندی کودک یا تخریب هویت او میشود، مانند ناسزا گفتن، مسخره کردن، تهدید، مقایسه تحقیرآمیز با دیگران، نادیده گرفتن احساسات و هیجانات کودک، طرد کردن، بیمحبتی شدید، محروم کردن کودک از محبت والدین و ایجاد ترس شدید، از مصادیق کودکآزاری عاطفی و روانی هستند.
این روانشناس کودک و نوجوان با اشاره به کودکآزاری جنسی، گفت: لمس کودک با نیت سوءاستفاده، نشان دادن تصاویر جنسی به کودک، وادار کردن کودک به صحبت یا رفتار جنسی و همچنین سوءاستفادههای جنسی در فضای مجازی از مصادیق کودکآزاری جنسی هستند و میتوانند آسیبهای بسیار شدیدی به کودک وارد کنند.
رضاپور افزود: کودکآزاری جنسی میتواند شدیدترین آسیبهای روانی را به کودک وارد کرده و زمینهساز اختلالات شدید اضطرابی و افسردگی شود.
وی ادامه داد: یکی دیگر از انواع کودکآزاری، غفلت و بیتوجهی والدین است، بیتوجهی به بهداشت، تغذیه، مراقبتهای پزشکی و نیازهای اساسی کودک، میتواند پیامدهای جدی برای او به همراه داشته باشد و مشکلاتی مانند سوءتغذیه، اختلالات رشدی، شناختی و تحصیلی ایجاد کند.
این روانشناس کودک و نوجوان تصریح کرد: برخی رفتارها ممکن است از نگاه خانوادهها عادی به نظر برسند، اما در واقع نوعی کودکآزاری هستند، برای مثال برخی والدین با تصور تربیت، کودک را تنبیه بدنی میکنند، در حالی که این اقدام کودکآزاری محسوب میشود.
رضاپور گفت: فریاد زدن بر سر کودک، بهویژه کودکان زیر ۹ سال، برای آنها مشابه شدیدترین نوع تنبیه است و میتواند آثار جدی و آسیبزا به همراه داشته باشد، به خصوص اگر در حضور دیگران اتفاق بیفتد.
وی افزود: تهدید کودک به تنها گذاشته شدن یا دوست نداشته شدن نیز نوعی کودکآزاری بسیار خطرناک است، زیرا میتواند عوارض روانی طولانیمدت و ماندگاری ایجاد کند.
این روانشناس کودک و نوجوان بیان کرد: مجبور کردن کودک به سکوت درباره احساسات، ناراحتیها و نگرانیهایش نیز نوعی کودکآزاری است.
رضاپور ادامه داد: گاهی والدین مسئولیتهای بزرگسالان را بر دوش کودکان میگذارند یا آنها را از محبت محروم میکنند که این موارد نیز از مصادیق کودکآزاری هستند و میتوانند آثار بلندمدتی بر کودک بر جای بگذارند.
وی خاطرنشان کرد: کودکآزاری میتواند موجب بروز اختلالات شدید اضطرابی، افسردگی و کاهش اعتماد به نفس در کودکان شود.
این روانشناس کودک و نوجوان گفت: زمانی که اعتماد به نفس کودک در سنین پایین آسیب ببیند، جبران این آسیبها در بزرگسالی به سادگی امکانپذیر نخواهد بود.
رضاپور با اشاره به دیگر پیامدهای کودکآزاری اظهار کرد: کودکآزاری میتواند بر روابط اجتماعی فرد در بزرگسالی اثر منفی بگذارد، اختلالات یادگیری و آموزشی ایجاد کند و در برخی موارد کودک را به سمت رفتارهای پرخاشگرانه سوق دهد.
وی افزود: کودکی که در سنین پایین شاهد خشونت باشد یا مورد آزار قرار گیرد، ممکن است همان الگوها را در بزرگسالی بازتولید کند و به فردی پرخاشگر یا آزارگر تبدیل شود.
این روانشناس کودک و نوجوان تأکید کرد: کودکآزاری صرفاً به آسیبهای فیزیکی محدود نمیشود و رفتارهایی مانند طرد کردن، تحقیر، تنبیه، ایجاد رعب و وحشت و هر اقدامی که امنیت، سلامت جسمی و روانی و رشد کودک را مختل کند، در زمره کودکآزاری قرار میگیرد.
رضاپور درباره نشانههای کودکآزاری، گفت: کودکانی که مورد آزار قرار میگیرند ممکن است دچار ترس شدید از والدین، ترسهای رفتاری، ترس از تنها ماندن و کاهش اعتماد به نفس شوند و از انجام کارها بهتنهایی اجتناب کنند.
وی ادامه داد: برخی از این کودکان ممکن است بیش از حد مطیع و حرفگوشکن باشند یا پنهانکاری شدیدی از خود نشان دهند.
این روانشناس کودک و نوجوان افزود: افت ناگهانی عملکرد تحصیلی، کاهش فعالیتهای روزمره و افت روابط اجتماعی نیز میتواند نشانهای از تجربه آزار و ترس شدید در کودک باشد.
رضاپور گفت: در برخی موارد، ترس شدید ممکن است حتی به فرار از خانه منجر شود، همچنین غمگینی طولانیمدت، کابوسهای شبانه، اختلالات خواب، اختلال در تغذیه، احساس بیارزشی و ترس شدید از دیگر نشانههای احتمالی کودکآزاری هستند.
وی در پایان تأکید کرد: والدین باید نسبت به این نشانهها حساس باشند و در صورت مشاهده چنین مواردی، احتمال کودکآزاری را جدی بگیرند و برای جلوگیری از تشدید مشکلات، اقدامات و مداخلات لازم را انجام دهند.
گزارش کودکآزاری از طریق خط ۱۲۳ امکانپذیر است
معصومه محمدی، مدیرکل بهزیستی چهارمحال و بختیاری، در گفتوگو با ایسنا در خصوص کودکآزاری، اظهار کرد: افراد در صورت مشاهده کودکآزاری میتوانند از طریق تماس با خط ۱۲۳ این موضوع را گزارش کنند،پس از اطلاع از وقوع کودکآزاری، نیروهای مربوطه وارد عمل میشوند و موضوع را بررسی و رصد میکنند، در صورتیکه کودکآزاری محرز شود، هماهنگیهای قضایی لازم انجام خواهد شد.
مدیرکل بهزیستی چهارمحال و بختیاری گفت: در صورت اثبات کودکآزاری و با حکم قضایی، کودک از دسترس فرد کودکآزار خارج شده و به بهزیستی منتقل میشود تا اقدامات لازم برای ساماندهی کودک انجام گیرد.
محمدی بیان کرد: موارد کودکآزاری بیشتر در خانوادههایی که با معضل اعتیاد مواجه هستند مشاهده میشود.
وی ادامه داد: گزارشهای داده شده در خصوص کودکآزاری در خط ۱۲۳ در کوتاهترین زمان ممکن پیگیری شده و تیم اورژانس اجتماعی برای رسیدگی به موضوع وارد عمل میشود.
مدیرکل بهزیستی چهارمحال و بختیاری خاطرنشان کرد: اقدامات فرهنگی و آگاهسازی متعددی در زمینه اطلاعرسانی درباره کودکآزاری انجام شده است و همه افراد جامعه باید نسبت به این موضوع آگاهی لازم را داشته باشند.
محمدی در پایان تأکید کرد: شهروندان در صورت مشاهده هرگونه کودکآزاری، حتماً موضوع را از طریق تماس با خط ۱۲۳ گزارش دهند.
نظرتان را درباره این مطلب بنویسید !
ارسال دیدگاه